Apr
9th
Sat
9th
“W dawnych czasach chłopi pragnęli silnej, autorytarnej władzy centralnej (królewskiej, cesarskiej), ponieważ w niej upatrywali rękojmię sprawiedliwości, obrońcę przeciw samowoli, uciskowi i bezprawiu lokalnych kacyków, prowincjonalnych satrapów. Silna, dziedziczna, niedostępna władza, a bywała ona też bezwzględna i okrutna, miała poparcie ludu, który widział w niej swojego jedynego orędownika, swoją tarczę.”
Zjawisko to zauważa Karl A. Wittfogel w swojej fundamentalnej książce pt. “Oriental Despotism. A Comparative Study of Total Power” (1957). Silna władza centralna była warunkiem przetrwania tzw. społeczeństw hydraulicznych (hydraulic societies), tj. tych, których istnienie zależało od ilości przydzielonej wody, a jej zasoby były ze względów klimatycznych, glebowych i technologicznych - ograniczone. Ktoś musiał rozdzielać wodę w kanałach irygacyjnych - inaczej silniejszy lokalny kacyk zabierałby wszystko. W dodatku, aby gromadzić wodę, trzeba było budować olbrzymie systemy jej gromadzenia, a to w epoce niskich technologii wymagało wielkich armii robotników. Armie te mogła powoływać i kierować nimi tylko potężna siła despotyczna.
„Despotia więc i jej istnienie stanowiły konieczny warunek życia i przetrwania ludzi.”
Zjawisko to zauważa Karl A. Wittfogel w swojej fundamentalnej książce pt. “Oriental Despotism. A Comparative Study of Total Power” (1957). Silna władza centralna była warunkiem przetrwania tzw. społeczeństw hydraulicznych (hydraulic societies), tj. tych, których istnienie zależało od ilości przydzielonej wody, a jej zasoby były ze względów klimatycznych, glebowych i technologicznych - ograniczone. Ktoś musiał rozdzielać wodę w kanałach irygacyjnych - inaczej silniejszy lokalny kacyk zabierałby wszystko. W dodatku, aby gromadzić wodę, trzeba było budować olbrzymie systemy jej gromadzenia, a to w epoce niskich technologii wymagało wielkich armii robotników. Armie te mogła powoływać i kierować nimi tylko potężna siła despotyczna.
„Despotia więc i jej istnienie stanowiły konieczny warunek życia i przetrwania ludzi.”
— Ryszard Kapuściński, Lapidarium VI
